GEDRAGSCODE

van het Liaison Committee

of Development NGO's to the European Union

en

EURONAID

inzake

 

voedselhulp en voedselzekerheid

 

Mede onderschreven door

 

de Stichting Oecumenische Hulp (SOH)

 en door vele andere organisaties, waaronder

de NGO's die zijn aangesloten bij EURONAID

 

Deze gedragscode van de Europese NGDO's bij voedselhulp en voedselzekerheid is in 1995 zowel door het LC als door Euronaid aanvaard.

 

Waar gaat het om?

 

We zijn Niet Governmentele Organisaties met een gemeenschappelijk doel: mensen over de hele wereld helpen die geen voedselzekerheid kennen. Onze motivatie putten we uit de erkenning dat een belangrijk deel van de wereldbevolking onder honger en ondervoeding lijdt als gevolg van rampen die door mensen, door de natuur of door structurele problemen veroorzaakt zijn. In het bijzonder lage inkomens groepen worden geconfronteerd met langdurige of acute voedseltekorten met dramatische gevolgen, speciaal voor kwetsbare groepen als vrouwen, kinderen en ouderen. Om deze uitdaging aan te gaan is voedsel slechts ÚÚn van de middelen, maar een belangrijke, die nodig is.

Onze opdracht is om daarmee zorgvuldig en effectief om te gaan.

 

Wij omschrijven voedselzekerheid als:  Voor iedereen toegang tot voldoende voedsel, ten alle tijde, zodat men een actief, gezond leven kan leiden.

 

Toegang tot voedsel

 

Het aanbod van voedsel is een noodzakelijke, maar niet de enige, voorwaarde voor het uit de wereld te helpen van honger. Men heeft zekere toegang tot voedsel nodig. Dit kan zijn door  inkomen of werkgelegenheid, door de mogelijkheid om aan voedsel te komen door teelt of ruilhandel of door een sociaal verkregen recht op voedsel.

 

Ten alle tijde

 

Een voorwaarde voor een wereld waarin voedselzekerheid bestaat is een vreedzame en stabiele leefomgeving. Interne en externe conflicten verstoren voedselproductie, het op de markt brengen van voedsel en het beheer van voedselvoorraden. Van primair belang is dus het verminderen en oplossen van conflicten en het voorbereid zijn op rampen en activiteiten ter leniging van nood. Er zou op tijd ingegrepen moeten worden als er onverwacht een voedselcrisis ontstaat; daarom pleiten we voor waarschuwingssystemen, gebaseerd op de ervaring en kennis van de lokale bevolkingsgroepen.

 

voor alle mensen

 

Voedselzekerheid op nationaal of regionaal niveau houdt niet noodzakelijkerwijs voedselzekerheid op lokaal of individueel niveau in. Er is vaak een grote verscheidenheid in voedselzekerheid tussen verschillende streken, bevolkingsgroepen, huishoudens en individuen. Onze benadering is om de bevolking tot huishoud-niveau als doelgroep te beschouwen.

 

genoeg om een actief, gezond leven te leiden

 

Voedselzekerheid betekent dat individuen en huishoudens toegang hebben tot voldoende voedsel van goede kwaliteit. Voldoende voedsel is echter niet de enige voorwaarde voor een actief en gezond leven want als er geen goede gezondheidszorg, geen goed water en verder geen elementaire zorg bestaat zal het voedsel niet optimaal gebruikt kunne worden.

 

Voedselhulp zal binnen de lokale cultuur aanvaardbaar moeten zijn, ten alle tijden moet men vermijden een nieuwe smaak of een andere voedingsgewoomte in te voeren die niet geaccepteerd zal worden en die op langere termijn een averechts effect heeft op de kwaliteit van de voeding en die huishoudens en economien onder druk kan zetten.

 

Onze verantwoordelijkheid als NGO's

 

Om voedselzekerheid te bewerkstelligen moeten we een groot aantal programma's opzetten om de oorzaak van voedselonzekerheid te bestrijden, ook programma's gericht op landbouw, inkomen en het creeren van werkgelegenheid, gezondheidszorg, opvoeding, water en milieu-aspecten. Bovendien moeten we de negatieve effecten bestrijden van factoren die we niet kunnen be´nvloeden, zoals binnenlandse conflicten, natuurrampen, politiek en de werkwijzen van donoren.

 

De activiteiten die we ondernemen zijn voornamelijk ingegeven door de verantwoordelijkheid voor de mensen waarvoor we werken. Wij erkennen ook onze verantwoordelijkheid naar onze donoren (privÚ als institutioneel) die onze activiteiten mogelijk maken. Onze acties worden bepaald door de soort en hoeveelheid beschikbare middelen, waarmee we efficient en effectief mee omgaan.

 

DE MENSEN DIE WE DIENEN

 

Toegang tot voedsel is een elementair mensenrecht

 

Wij benadrukken dat toegang tot voedsel een elementair mensenrecht is; we beschouwen honger in een wereld waarin genoeg voedsel aanwezig is om alle mensen te voeden, moreel en politiek onaanvaardbaar.
We helpen bevolkingsgroepen die behoeftig en kwetsbaar zijn en maken geen onderscheid op grond van sexe, kleur, kaste, geloofsovertuiging of leeftijd. Maar we richten ons op specifieke groepen als die hulp van buitenaf nodig hebben. Dit zijn meestal kwetsbare groepen zoals vrouwen en kinderen, ouderen of grotere groepen zoals vluchtelingen of ontheemden die geheel afhankelijk zijn van hulp van buiten.

Ons geloof in gelijkheid houdt ook in dat we de rol van vrouwen in ontwikkelingswerk stimuleren. We erkennen het belang dat vrouwen hebben zowel als voedselproducenten en voedselbeheer. We beschouwen de actieve deelname van lokale organisaties in de programma's als de hoeksteen van ontwikkeling.

We willen de waardigheid van de mensen die hulp nodig hebben respecteren, speciaal in onze fondswervings-campagnes. We conformeren ons daarom aan de regels van het 'Liaison Committee Code of Conduct on Images and Mesages'.

 

Nu en op lange termijn

 

Hoewel we ons verbonden hebben om ondersteunende oplossingen te geven voor honger, erkennen we de noodzaak om een oplossing te vinden voor  noodgevallen en voor streken of groepen met een permanent voedseltekort. Desalniettemin is ons doel om naast het verschaffen van een maaltijd uiteindelijk de mensen zelf in hun onderhoud te laten voorzien. Waar mogelijk, zelfs in noodgevallen, ontwikkelen we activiteiten die op de lange termijn honger doet verdwijnen en voedselzekerheid  bevordert.

De beste manier om hongersnood te voorkomen is om de kwetsbaarheid van mensen te verminderen. Als maatregelen vereist zijn moeten die gericht zijn op structurele ontwikkeling.

 

WERKEN MET DONOREN

 

Inspelen op individuele donoren

 

We erkennen dat de bijdragen van individuen van wezenlijk belang zijn voor ons functioneren. Individuele donaties maken het ons mogelijk onafhankelijk en flexibel te werken. Onze donateurs zijn de basis, ook al omdat we daardoor ons oogmerk via de politiek en publieke kanalen kunnen uitdragen.

We hebben de verantwoording om onze aanhang goed te informeren over onze acties en over zaken die met ontwikkelingspolitiek te maken hebben. Deze verantwoording houdt ook in dat we onze donateurs verslag doen over hoe er met de hulpgoederen wordt omgesprongen.

 

Relaties met institutionele donateurs

Van de institutionele donoren komt de belangrijkste bijdrage voor voedsel en geld voor onze programma's die met voedsel te maken hebben. We waarderen de belangrijke rol die deze organisaties spelen en ons werk mogelijk maken. We streven er naar om een zakelijke relatie met hen aan te gaan die gebaseerd is op wederzijds respect.

Binnen deze zakelijke relatie zijn we verantwoordelijk voor de goederen die tot onze beschikking staan evenals en ook voor de voortgang die we maken in het bereiken van ons doel.

Ook zijn we verantwoordelijk voor het uitwisselen van informatie en ervaringen met de institutionele donoren teneinde betere werkwijzen en procedures te ontwikkelen in een dynamische relatie.

 

DE UITVOERING VAN DE PROGRAMMA'S

 

We analyseren iedere situatie om de bepalende factoren te kunnen vaststellen

 

Voedselonzekerheid is een complex probleem dat zich op verschillende manieren openbaart. Het  uiteindelijk resultaat hangt af van ons vermogen om voor iedere bevolkingsgroep de wezenlijke oorzaak van voedselonzekerheid te onderkennen.

Om effectieve programma's te creŰren moeten we weten hoe de locale productie, distributie en de besluitvorming is en we moeten kunnen voorspellen hoe de wisselwerking zal zijn met de gestelde doelen.

 

We erkennen het belang van samenwerking op het gebied van voedselhulp

 

We stellen ons tot doel om zo veel mogelijk met andere relevante organisaties te samen te werken en, als deze er zijn, met lokale organisaties ter plekke om ervoor te zorgen dat de voedselhulp dÓÓr terecht komt waar dat het meest noodzakelijk is.

 

We geven speciale aandacht aan de distributie van voedsel

 

Het vervoer van en distributie heeft onze speciale aandacht. Ten eerste omdat voedsel bederfeliljke waar is en niet te lang opgeslagen kan blijven, zeer zeker niet in de tropen. Ten tweede, als voedsel ge´mporteerd wordt, is het zaak dit snel te verdelen of te verkopen om averechtse effecten op de lokale markt te vermijden.

In gevallen waar 'begunstigden' om te overleven enkel en alleen afhankelijk zijn van voedselhulp, streven we er naar dit voedsel volledig verantwoord en voedzaam te maken zodat men alle nodige voedingsstoffen naar binnen krijgt. Daarom dringen we er bij de donoren op aan rekening te houden met de verschillende seizoenen zodat altijd een verantwoord voedselpakket geleverd wordt.

 

We moedigen de aankoop van lokale of regionale produkten aan waar dat mogelijk is

 

In veel landen zijn gebieden waar gebrek is en gebieden waar overschot is. In die gevallen moedigen we het gebruik aan van lokaal geproduceerd voedsel omdat dit gunstig is voor de lokale markt, kosten beperkt, beter getimed kan worden en de mensen het voedsel verschaft waaraan ze gewend zijn. Indien mogelijk moeten deze aankopen gedaan worden bij lokale organisaties, zodat die ook toegang krijgen tot de markt.

 

MANAGEMENT

 

We willen de verantwoordelijkheid voor het management delen

 

We willen onze manier van handelen baseren op het principe dat het ongepast is voor organisaties of mensen die macht hebben de verantwoording te nemen voor zaken die mensen men minder macht zelf kunnen regelen. We betrekken daarom zo veel mogelijk bestaande organisaties of structuren bij de ontwikkeling van zaken als het voorbereid zijn op rampen en het lenigen van nood, rehabilitatie en ontwikkelingsprogramma's.

We streven naar samenwerking met lokale, regionale en nationale partners. Deze organisaties zijn over het algemeen beter bekend met de voorwaarden en de werking van lokale ontwikkeling en worden gewoonlijk geaccepteerd door de lokale bevolking.

 

We erkennen  de noodzaak van fondsen voor volledige bekostiging van projecten evenals de juiste leiding en technisch personeel

 

Het welslagen van een project is afhankelijk van goede planning van activiteiten en de levering  van materiaal en personeel voor de uitvoering ervan. NGO's moeten samen met institutionele donoren er voor zorgen dat de nodige middelen beschikbaar zijn. Speciaal de levering van giften in natura moet begeleid gaan van middelen om de lokale partner te begeleiden zodat die goed kan functioneren.

 

Om voor optimaal resultaat te zorgen, houden we 'de vinger aan de pols' en evalueren de voortgang aan de hand van duidelijke normen

 

We gebruiken voedselhulp - in de vorm van geld of goederen - om programma's uit te voeren met duidelijke oogmerken, binnen een zekere tijd, en waar mogelijk met meetbare resultaten.

Ons doel is om voedselonzekerheid op korte termijn op te lossen en tegelijk een oplossing te vinden voor de langere termijn. Er moet een duidelijke tijdsplanning zijn en de doelstelling moet duidelijk zijn. Deze doelstellingen zullen per project verschillen maar moeten er op gericht zijn dat onze tussenkomst uiteindelijk overbodig zal zijn.

NGO's moeten samen met institutionele donoren ook zorgen voor evaluaties. Een evaluatie moet een vast onderdeel zijn van het programma, waaraan de lokale partners ook deelnemen evenals de 'begunstigden'. Resultaten moeten meetbaar zijn. De uitkomsten van evaluaties moeten verwerkt worden in de toekomstige projecten.