|
RWANDA
Reiservaringen van
Tineke Zomer-Acda, maart 2008.
Wat een ervaring. Wat
een prachtig land. Wat een groen land. Wat een verschil tussen de arme en
de rijke inwoners van zo'n land met zo'n vreselijke geschiedenis. Wat een
moed om samen verder te gaan.
De reis naar Rwanda
was voor ons vooral bedoeld om naar Lon en Hazel te gaan - familiebezoek
dus - en verder om wat van het land te zien. Dat is dan ook gebeurd.
Henk was er al 3 keer eerder geweest, maar dat was al weer lang geleden.
Vertrek uit Brussel
We hadden 67,5 kg
bagage bij ons (we mochten maar 60 kg. meenemen ) en het grootste deel was
pennen en schriften (gekregen van boekhandel Prins in Markelo) en
knuffeltjes, stickervellen, kleurpotloden en meer van dat spul voor het
tehuis voor gehandicapte kinderen dat we zouden bezoeken. We hoorden op
Brussel-Airport dat je 5 kg. extra mee mocht nemen als je de bagage al de
avond van tevoren bracht en dat hebben we maar gauw gedaan. De juffrouw
deed niet moeilijk over 2,5 kg te veel, dus dat was fijn. Bij
Brussel-Airport zijn er busjes die je gratis brengen naar verschillende
hotels. (We vlogen nl. om 10 uur vm en moesten dus toch al een avond
eerder in Brussel zijn). 's Middags hebben we nog heerlijk over het
Marktplein in Brussel gezworven en ons bezondigd aan een wafel met
slagroom.
Het huis van Lon en
Hazel
Lon en Hazel hebben
een geweldig huis met 6 slaapkamers, een tuinman, een huishoudster en een
wacht. Heerlijk weer met temperaturen tussen 20 en 30 graden. We hebben
het zelfs koud gehad tijdens een plotselinge zware plensbui en later
vanwege een miezerig regentje. Het is dan ineens maar 16 graden. Even
later zitten we weer op 19 graden en het kan zomaar weer 26 graden worden.
We hebben kennis gemaakt - op een feestje - met wat ambassademensen, die
net zo verschillend zijn in hun uitlatingen als iedere Nederlander.
Het huis van de tuinman
We konden het “nieuwe” huis van
de tuinman bewonderen. Lon heeft hem een lening gegeven, precies zo groot
dat hij dat in twee jaar terug betalen kan en voor die 1000 euro kan hij
nu zijn huis kopen. Het huis heeft inderdaad 4 muren en een dak, maar dan
ben je ook zo ongeveer klaar. De woonkamer is een bank breed (zonder
kussens) en enkel meters lang. Er zijn twee kamers en dat is het dan. In
die twee kamers slaapt dan een gezin van 9 kinderen en een echtpaar. Geen
water, geen licht (dat kost wel 7 euro per maand). Wel raar als je
daarnaast het huis van Lon en Hazel ziet. Het zijn echt twee
maatschappijen naast elkaar. De rijke wereld met alles aan luxe en comfort
en de arme wereld, waar je geen honger hebt, maar verder gebrek aan zowat
alles.
Butare
We zijn naar de tweede stad, Butare / Huye gegaan. Voor die tijd zou
Lon even geld bij de bank halen. Juist op het moment dat hij alles
ingepingeld had viel de stroom uit en daarna mocht hij wachten, kreeg wel
een bonnetje, maar niet zijn geld. Gelukkig kwam alles toch goed. We
vertrokken dus later dan gepland. De weg erheen was goed, al is door alle
bochten het inhalen moeilijk en zit je geregeld achter een moeizaam omhoog
gaande vrachtwagen.
Het hotel in Butare had wel koud water en een douche maar toen we de
plastic teil in de douchebak zagen staan, begrepen we het al: Geen warm
water. Het eten was goed.
We waren erg onder de indruk van de herdenkingsplaats niet ver van Butare,
zie de paragraaf over genocide.
We hebben ook het nationale museum in Butare bekeken en dat was heel
interessant, evenals een tinfabriek en een pottenbakkerij. Overal word je
zeer vriendelijk ontvangen.
Het valt ons op dat er geen straatvuil of andere rommel op straat ligt en
wij vinden het overal zo schoon. De mensen laten je met rust, al wordt er
natuurlijk wel wat gebedeld, maar niet vervelend.
Bij het museum in Butare is een twee-jarige vakopleiding voor smid,
weefster en
mandenmaakster. De meisjes die we er zagen zaten in een kring zonder te
praten, het kwam wat onwerkelijk over.
Winkels
Eigenlijk kun je alles
in Rwanda wel kopen, maar alles is er niet altijd. Lon had wat pech met
zijn bril en er is hier zelfs een opticien. Telefoonkaarten kun je in het
groot kopen, maar ook bij jongetjes op straat en dan voor een klein
bedrag.
De prijzen zijn voor ons als rijke Europeanen erg laag, maar dat geldt
niet voor de Rwandezen. Een tuinman verdient zo'n 65 euro per maand en de
huur van een huisje is al gauw 30 euro. Als je dan bedenkt dat een ei 12
cent kost en een kilo rijst 25 cent, begrijp je wel dat de ene euro per
dag die je hebt te besteden (als je tenminste een baan hebt) gauw op is,
om maar niet te spreken over kleding, al lopen de meeste mensen er erg
goed verzorgd en netjes bij.
Expatriates
Als westerse huisvrouw heb je
het hier geweldig: Je hele huis wordt prima schoon gehouden, de tuin ook
en er is een wacht bij je poort die ook kleine klusjes wel graag voor je
doet. Koken is ook gemakkelijk, want de geschilde aardappelen staan 's
avonds klaar en ook groente en fruit staan klaar voor gebruik. Je hoeft
alleen maar de wasmachine te vullen en aan te zetten en daarna ligt het na
enkele dagen schoon op je bed. Gelukkig ervaren Lon en Hazel het hier zijn
ook als een enorme luxe en glunderen ze als je zegt dat ze bofkonten zijn.
Dat vinden ze zelf ook en Lon zegt dan dat hij extra boft, omdat hij nog
leuk werk heeft ook.
Hazel gaat naar twee boekenclubs, zwemt viermaal per week, doet Franse
conversatieles en geeft Engelse les en geniet verder van het luxe leventje
en haar boeken. De volgende week wil ze met de tuinman samen allerlei
plantjes zaaien en poten. De tuin ziet er nu al fraai uit, maar het kan
nog mooier.
Elke dag kunnen we
genieten van een prachtig Afrikaans land waar vooruitgang is te zien.
Na een plensbui zie je overal schoonmakers (mannen en vrouwen), die de
wegen weer vrijmaken van aangespoelde modder.
Genocide
We zijn in drie musea
ter nagedachtenis aan de genocide in 1994 geweest, een in Murambi bij
Butare en twee in Kigali, het grote museum en het kleinere waar de
Belgische VN-militairen worden herdacht. Die musea zijn keurig verzorgd en
geven een duidelijk beeld van wat er gebeurde. Ook andere genocides werden
genoemd, waaronder Kosovo, Auschwitz, Armenië en zelfs de indianen in
Noord en zuid Amerika. Zeer indrukwekkend.
Het eerste museum dat we bezochten was dat in Murambi, niet ver van Butare,
nu Huye, in het gebied waar de Fransen een neutrale zone hadden ingesteld.
De betreffende gebouwen, ten tijde van de genocide nog in aanbouw, waren
bedoeld als school. Nu is het dus een museum. Enkele massagraven zijn
geruimd en nu liggen de wit gekalkte lichamen er op banken als een
herinnering aan de gruwelijke moordpartijen. De verhalen zijn
verschrikkelijk, bijv. als je hoort van een priester die de mensen, die
zijn hulp inriepen, verried. Men praat er weinig over. Men verdringt dit
vreselijke gebeuren gewoon, al zijn er wel overal gedenkplekken.
Nationaal park
We hebben ook lekker toeristje
gespeeld en waren in het natuurpark Akagera waar nog heel wat dieren
rondlopen als antilopen, zebra's, giraffes, buffels, hippopotamus en
krokodillen. Ook veel vogels. Het hotel was heel netjes en duur (Wat is
duur? Drie maaltijden en een nacht voor ongeveer 90 euro). Een aanrader
voor gasten, al was de auto wel erg bekrast en was het wegennet niet op
mijn oude lijf ingesteld, of omgekeerd. Wat de krassen op de auto betreft:
Gelukkig is er dan een tuinman en een wachter die zich toch vervelen en de
auto flink in de was zetten, waardoor de meeste krassen weer verdwenen
zijn. Met de nachtwachters heb ik wel te doen, ze zitten in een smal hokje
te niksen van 7 uur 's avonds tot zeven uur 's morgens. Maar weer geldt
dan: toch weer een salaris binnen en soms zelfs even een dut doen als de
ander oppast.
Tehuis voor
gehandicapte kinderen
Wouter gaat de marathon van
Kigali lopen en hij laat zich sponsoren voor het tehuis “Wikwiheba Mwana”,
"Kind, wanhoop niet". Dat zal zeer zwaar voor hem zijn, als je even een
ommetje hier maakt is dat hijgen tegen de berg op. En dat dan over een
afstand van 42 km!
Tot voor kort werden kinderen met een handicap soms aan een boom geketend,
nu wordt er naar ze omgezien. Dit alles is hier nu bespreekbaar en ik heb
er zelfs enkele artikelen over kunnen lezen, evenals over
traumaverwerking.
We hebben het huis bezocht en er wat spullen afgegeven.
 |
